Τι είναι η Διαμεσολάβηση
Η διαμεσολάβηση είναι μία διαδικασία κατά την οποία τα μέρη μίας υπόθεσης προσέρχονται οικειοθελώς και προσπαθούν να ανεύρουν μία κοινά αποδεκτή και βιώσιμη λύση για την επίλυση της διαφοράς τους. Στην προσπάθεια αυτή συμμετέχει ενεργά ο διαμεσολαβητής, ο οποίος είναι ειδικά εκπαιδευμένος για τον ρόλο αυτόν και με τις τεχνικές που γνωρίζει, βοηθάει τα μέρη να επικοινωνήσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους, να επικεντρωθούν στα ουσιαστικά συμφέροντά τους και να καταρτίσουν την επιθυμητή για αυτά συμφωνία συντάσσοντας το σχετικό συμφωνητικό. Ο διαμεσολαβητής δεν αποφασίζει για λογαριασμό τους. Εφόσον τα μέρη το θελήσουν, η συμφωνία τους μπορεί να γίνει εκτελεστός τίτλος, γεγονός που σημαίνει ότι εάν κάποιο από αυτά δεν την τηρήσει οικειοθελώς, το άλλο μέρος μπορεί να το εξαναγκάσει νομικά να εφαρμόσει τους όρους της.
Άλλοι τρόποι εναλλακτικής επίλυσης διαφορών
– Διαπραγμάτευση
– Διαιτησία
– Συνδιαλλαγή/συμφιλίωση
– Διαμεσολάβηση – Διαιτησία
Η διαδικασία της διαμεσολάβησης
Προκειμένου να κριθεί επιτυχής η διαδικασία της διαμεσολάβησης με την επίτευξη συμφωνίας επίλυσης της διαφοράς, θα πρέπει να προηγηθεί ένα προπαρασκευαστικό στάδιο κατά το οποίο τα μέρη δια των πληρεξουσίων δικηγόρων τους ενημερώνουν τον διαμεσολαβητή για τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσής τους. Δεν χρειάζεται να γίνει αναφορά στις νομικές διατάξεις που διέπουν τη διαφορά.
Η διαδικασία της διαμεσολάβησης περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια:
Τον εναρκτήριο λόγο του διαμεσολαβητή που γίνεται παρουσία και των δύο πλευρών κατά το ξεκίνημα της διαδικασίας και με τον οποίο ο διαμεσολαβητής εξηγεί εν συντομία τις αρχές που διέπουν τη διαδικασία, τον ρόλο του ιδίου, και το τί καλείται να πράξει έκαστος των διαδίκων συνεπικουρούμενος από τον δικηγόρο του,
Την αρχική δήλωση θέσης εκάστης πλευράς που γίνεται από τον δικηγόρο και/ή τον πελάτη,
Μία σειρά ιδιωτικών συναντήσεων κάθε πλευράς με τον διαμεσολαβητή, κατά τις οποίες ο διαμεσολαβητής αποσαφηνίζει πλήρως τις θέσεις και τα συμφέροντα των μερών, μεταφέροντας προτάσεις και αντιπροτάσεις και προωθώντας την ευόδωση της διαπραγμάτευσης,
Μία ή περισσότερες κοινές συναντήσεις και με τις δύο πλευρές (εφόσον ο διαμεσολαβητής κρίνει ότι θα ωφελήσουν τη διαδικασία), και
Τη κατάρτιση και υπογραφή συμφωνίας.
Τα είδη της διαμεσολάβησης:
Διευκολυντική
Κύριος άξονας της διαδικασίας αυτής είναι οι ανάγκες και τα συμφέροντα των μερών χωρίς προσκόλληση σε νομικούς όρους. Δεν απαιτείται η νομική γνώση του αντικειμένου της διαφοράς από τον διαμεσολαβητή. Ο ρόλος του είναι να διευκολύνει τον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των μερών σε κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Ενθαρρύνεται η ενεργή συμμετοχή των μερών μέσα από εξειδικευμένες δεξιότητες σε διαδικασίες και τεχνικές. Ο διαμεσολαβητής δεν παρεμβαίνει ούτε κρίνει τις αποφάσεις των μερών. Τα μέρη αποφασίζουν για τους όρους της συμφωνίας.
Αξιολογική
Στη διαδικασία αυτή στόχος είναι η επίτευξη διακανονισμού βάσει των νομικών δικαιωμάτων των μερών. Ο διαμεσολαβητής πρέπει να κατέχει τις ειδικές νομικές γνώσεις που διέπουν τη διαφορά. Σε περίπτωση που ζητηθεί η γνώμη του αυτή έχει την έννοια της απόφασης και η παρέμβασή του καθορίζει το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Μεταμορφωτική
Στη διαδικασία αυτή αναζητούνται τα αίτια της διαφοράς, ο εντοπισμός και η θεραπεία των συναισθημάτων των μερών. Ο ρόλος του διαμεσολαβητή απαιτεί εξειδικευμένη γνώση χειρισμού συναισθημάτων και ψυχολογικών παραγόντων. Στόχος της διαδικασίας είναι η θεραπεία της σύγκρουσης και όχι μόνον η διευθέτησή της.
Πεδίο εφαρμογής της διαμεσολάβησης:
– Αστικές διαφορές (γενικοί όροι συναλλαγών, ενοχικό, κληρονομικό και εμπράγματο δίκαιο)
– Γαμικές και οικογενειακές διαφορές
– Εργατικές διαφορές
– Κατασκευαστικές διαφορές
– Εμπορικές διαφορές
– Διαφορές από ηλεκτρονικό εμπόριο
– Διαφορές οικογενειακών επιχειρήσεων
– Διαφορές αθέμιτου ανταγωνισμού
– Διαφορές πνευματικής ιδιοκτησίας
– Διαφορές ιατρικής αμέλειας
– Ασφαλιστικές διαφορές
– Διαφορές ναυτικού δικαίου
– Γειτονικές και κοινοτικές διαφορές
– Αθλητικές διαφορές
– Σχολικές διαφορές
– Διασυνοριακές διαφορές
– Discrimination (race, gender, age, disability, religion, sexual orientation)
Κάθε υπόθεση είναι μοναδική. Η επίλυσή της μπορεί να μπορεί να γίνει μέσω της δικαστικής διαδικασίας, της διαιτησίας, της διαμεσολάβησης, ή μέσω άλλων μεθόδων. Δεν μπορεί κάθε υπόθεση να υπαχθεί στη διαμεσολάβηση. Σημασία έχουν η φύση της διαφοράς, οι μέθοδοι που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί και έχουν αποτύχει (όπως διαπραγμάτευση), η σημασία διατήρησης των σχέσεων των συγκρουόμενων πλευρών, το πιθανό κόστος μίας δικαστικής διαδικασίας σε σχέση με την επίλυση μέσω διαμεσολάβησης, το πόσο επείγουσα ή όχι είναι η ανεύρεση λύσης, η επιθυμία των μερών να επιλύσουν τη διαφορά τους.